Taçi nuk fshihet më

Taçi nuk fshihet më

  
“Rendi Publik” demaskohet si një cliche, si një vegël që i shërben treshes simbiotike mafia – politikë – biznes.

Arbër Zaimi

Grushtat e biznesmenit Rezart Taçi dhe bodyguards-ëve të tij mbi gazetarin Mero Baze, edhe pse përbëjnë një lajm tronditës, nuk janë ndonjë surprizë kushedi se çfarë. E gjithë skena e terrorit të miliarderit ndaj gazetarit kritik është pasojë e vlerave tona demokratike, që Pasurisë e Pushtetit i justifikojnë gjithcka, ndërsa të tjerëve i garantojnë vetëm ankthin e frikën. Në vetvete kjo situatë përfshin tragjiken dhe komiken, dy dimensione këto që duhen analizuar për të kuptuar se ku ka përfunduar shoqëria shqiptare, e për ku është drejtuar.

Momenti tragjik i përket detajit. Një qytetar rrihet në mes të “bllokut”, në sy të miqve të tij, në sy të të gjithëve nga një bandë bodyguards-ësh të udhëhequr nga një miliarder që ende nuk ka mbërritur të zhvishet nga kompleksi i origjinës së tij. Ndodh sulmi, e askush nuk ndërhyn, të gjithë shohin me gjak të ngrirë, duke menduar edhe më të keqen. Në mendjet e kujtdo formëzohet frika, nëpërmjet analogjive që e vënë individin në rolin e personazhit të mundshëm në këtë ngjarje kafshërore.

Për shembull – mendojnë njerëzit – në rast se unë do të isha rrahësi i Meros, si fillim do të kishte ndërhyrë dikush nga publiku për të ndihmuar viktimën time, e më pas për pesë minuta do të isha brenda në komisariat të policisë (dhe do të isha rrahur si gomari në duhan)... Analogjia tjetër është të vendosësh veten në vend të të rrahurit. Në rast se në mes të Tiranës rrihet një gazetar, një njeri i njohur, me akses në opinion publik e në konjuktura të pushtetit, dhe rrahësi miliarder shkon rehat rehat e pi me bodyguards-ët e tij një derë më tej, i pashqetësuar, imagjino se ç’do t’i bënte po ky rrahës një njeriu të thjeshtë, le të themi një punëtori të fabrikës së tij me të cilin mund t’i krijohej ndonjë mosmarrëveshje...

Mjaftojnë këto analogji për të kuptuar se çfarë shteti jemi, sa dhe si funksionojnë institucionet që duhet të garantojnë rendin. Madje këtu hidhet dritë dhe mbi nocionin e “Rendit Publik” në një demokraci nashiste si kjo e jona. “Rendi Publik” demaskohet si një cliche, si një vegël që i shërben treshes simbiotike mafia – politikë – biznes për të ruajtur kontrollin, vegël nga e cila hiqet dorë sapo duhet të aplikohet edhe mbi vetë përdoruesin.

Në këtë shtet, që nuk arrin të arrestojë në mes të Tiranës një fshatar-kamarier të pasuruar në rrugët më të rëndomta e më banale të krimit me prapavijë politike që ka rrahur një gazetar e botues, nën sytë e të tjerë gazetarëve të famshëm, imagjinoni se ç’mund të ndodhë me mijërat e punësuar në ARMO, për të cilët s’kemi për të marrë vesh gjë kurrë, imagjinoni se ç’mund të ndodhë me kontrabandën dhe trafikun e naftës (më së paku), me evazionin fiskal, me mashtrimin që ka pasojë vjedhjen e dëmtimin e pasurisë së përbashkët, me ryshfetin e korrupsionin e ekzekutivit, legjislativit e gjyqësorit. Në këtë shtet që krijon përbindësha potencialë si Rezart Taçi, imagjinoni se ç’mund të ndodhë me ne. E gjithë kjo është tragjike, tepër tragjike. Ne nuk po rrihemi, siç rrahën gazetarin në fjalë, por jetojmë përditë nën frikën që dikush mund të na rrahë, e s’ka për t’i ndodhur asgjë. Kjo është edhe më e tmerrshme, jemi shndërruar në robër kokëulur e zëshuar, që zvarritemi me shpresën e vetme që të mos na prekë kamzhiku i pashpirt i Taçit dhe i kolegëve të tij të nderuar biznes-politikanë.

Situata ka dhe dimensionin e vet komik. Në sipërfaqje komiciteti bie në sy edhe tek fakti që të njëjtët njerëz që vunë kujën kur Mero Bazen e rrahën militantë të PS-së sot përpiqen të justifikojnë aktin e trashë të miliarderit rustik. Mungesa e konsistencës muallit si lopë, por nuk mundesh ta kërkosh konsistencën nga militantët, këto qenie të zhveshura nga logjika, e nga çdo vlerë humane.

Po të gërvishtësh sipërfaqjen, komedia bëhet edhe më e dukshme. Të gjithë ne, që sot bëjme si të habitur, në fakt e dinim që kjo situatë nuk ka ndodhur thjesht sepse nuk ka qëlluar të ndodhë, pra çështje rastësie, pasi asgjë nuk e ndalon të ndodhë. Në fakt ne të gjithë e dimë që prona jonë private, materiale apo shpirtërore, familjet tona, profesioni ynë, shoqëria e komuniteti ku jetojmë, qytetet e fshatrat, vetë territori ynë shtetëror, apo dhe ekzistenca jonë garantohet vetëm nga fatlumturia, pasi asnjë prej strukturave të pushtetit nuk kanë ndërmend t’i mbrojnë.

Nuk dua të them që në Shqipëri mungon pushteti, apo ky pushtet është i dobët. Jo, pushteti është aty, strukturat janë funksionale e më të forta se kurrë. Nëpërmjet moralit të bindjes, e nëpërmjet bipolarizimit prej tifozi të publikut, këto struktura kanë mbërritur që Republikën e Shqipërisë ta kthejnë në një Tirani të Oligarkëve, në stilin më brutal putinian. Janë ata Oligarkë që e shesin apo dhurojnë territorin tonë, tokë, det, ajër apo pasuri minerale, tek Taçët shqiptarë apo të huaj, siç ka ndodhur me rastin e kufirit Shqipëri-Greqi, siç ka ndodhur me privatizimin e minierave, siç ka ndodhur me privatizimin e ARMO-s, siç ka ndodhur me privatizimin e industrisë hidroenergjetike, siç ka ndodhur e po ndodh me bregdetin e me resurset turistike, siç po ndodh me çdo cep e çdo centimetër të pronës së përbashkët. Janë ata Oligarkë që garantojnë nënshtrimin e punonjësit ndaj punësuesit pasanik që në çdo moment mund të flakë në rrugë çdo varfanjak, me ose pa arsye, pa e vrarë mendjen për pasojat tek ai e familja e tij. Janë po ata Oligarkë që garantojnë nënshtrimin e medias (rasti i Andi Bushatit me Sandër Frangajn ishte tipik, për të mos ripërmendur shkakun e këtij shkrimi). Janë po ata Oligarkë që garantojnë lirinë, apo edhe imunitetin për serial-killerat e tipit Mediu, duke ndërhyrë në çdo instancë të gjyqësorit dhe duke trafikuar edhe vota (se ne të gjithë e dimë që Fatmir Mediu dhe partia e tij qesharake nuk i ka të vetat ato vota). Janë po ata Oligarkë që kontrollojnë sot partitë më të mëdha, PD-në e Saliut dhe PS-në e Edit, këto dy forca politike që kanë heshtur në mënyrë të paturp përpara çdo fakti që i ka demaskuar në sy të shoqërisë. Ky është pushteti në Shqipëri, të gjithë e dimë këtë, e megjithatë të gjithë heshtim me ankth në zemër, kështu të zënë siç jemi me përditshmërinë tonë. Jo edhe për shumë kohë, ama!

Pikasje pikasiane

Pikasje pikasiane



Krenar Zejno 


Është një portret, i njëjti portret, ai që i thërret drejt të njëjtit model e objekt stime dy kolosët Matisse e Picasso. E ndërsa në të, penelata sylarushe Matisse e shtrin jehonën e tablosë përpara, a thua drejt pop arti, peneli i Pablos tërheq në kanavacën e portretit ekon klasike të një koloriti alla Rembrandt. I përket të njëjtit njeri ai portret, me po atë notë inteligjence të shenjuar në ballë: është Gertrude Stein.
Ajo, falë së cilës, dy gjenitë e modernitetit kanë sot në panteonin art atë vend që kanë.
Është Stein, që me flamurin e modës në dorë bën guidë dhe udhërrëfen të posambërriturit artistë e poetë ndër rrugë Parisi. Pastaj bën ciceronin nëpër atelie dhe në galerinë e saj, e prej këtej në sallone e hapësira të reja të së resë. Ku instalohet dialogu, paradoksi, inskenimi e rivënia ndryshe në skenë e artit mbi art. Si fryt i shpirtit.
Është amvisa Gertrude dhe artistja Stein e zonja e shtëpisë që u bë pikë referimi dhe konak dialogu për çdo “ardhacak” par excellence në Parisin e pacak.
Është Parisi, ku ndër më të palodhurit shfaqen Stein e Picasso, polisi që shndërrohet modeli më i mbarë i një poli artistik. Ku artistët janë dhe vijnë me arsyen e artit edhe zejet e tyre për të populluar hapësirën mes Montmartre - rue de Fré – rue des Augustins – Austin’s Kafe e më tej… Si pretendentë në atë rivalitet të shëndetshëm që ngjizi plejadën e madhe të modernizmit. Ku nga njëra anë janë traktatet që themelojnë rryma si dhe respekti e mbështetja për to, nga tjetra anë, refuzimi ndaj sistemeve të mbyllur apo apeli për rikthimin te trekëndëshi magjik: e vërteta – shenja – vlera.
Prej kozmosi te kaosi dhe sërish nga kaosi te kozmosi – implikime, rregulla, ligjësi, teknika. Nën një renditje elementësh përsëritës, edhe riprodhues edhe ciklikë, si ujdi e një logosi, siç mendoj se edhe Stein e shihte veprën e artit.
Things are what they are. Gjërat janë ato që janë. A rose is a rose is a rose is a rose… mbetën emblema fjalësh që shoqërojnë emrin e Gertrudes shkrimtare. Duke e shenjuar të sajën vepër me atë përsëritje tipike, ala Stein, që do ta quanim: kronike. Meqë si nën ritmikë dolëm në këtë pikë, kujtojmë se Kronosi si ligj universal, pra edhe në art, ka raport të vijueshëm me atë çka e bën natyrën natyrë.
Aq më tepër tek Ajo që tregoi me vepra se nuk mund ta shihte të diferencuar thelbësisht as tablonë e pikturës prej letrës së shkrimit. Por veç të madhërishmen në të: diferencimin kronik të kozmosit nga kaosi dhe rikrijimin e kaosit për të riprodhuar kozmos të ri.
E parë kështu, si me thënë nga lart, përsëritja bëhet element i saj teknik për ndryrjen në vepër të rimës, ritmikës dhe ritmit, si dhe mitizimit e çmitizimit… dhe pastaj dorëzimit të takëmeve, prej hyjnive njerëzve apo njerëzit hyjnive.
Duke e parë krijimin si gjeometri kozmogonike dhe gjenerimin si imanente e riprodhuese “epoka e artë greke” ishte endur nën ciklonin e idesë mes zotit që krijon ex-nihilio, prej hiçi, dhe atij zoti demiurg si zot i zejeve edhe zejtar përsëritës e përtëritës idesh. Kozmos prej nga “universi” i artit mbart dhe rolin demiurg të artbërësit, ku qysh tash edhe shkrimtari kish rinisur të shihet e riemërtohet si artist dhe piktori poet.
Është Gertrude Stein një nga të parat emra me të cilët zë fill rendi i artbërësve në dëftesën e të cilëve mbet e shkruar cilësia: Atraksion i parezistueshëm për të renë dhe eksperimentet këmbëngulëse stilistike. Analizë e hollë dhe e kujdesshme e mekanizmave dhe strukturës linguistike.
Është Stein, pozicionuar mes fjalës dhe ngjyrës, ajo “ambasadore” e artit të plejadës së madhe të Parisit, plejadë që patjetër e tundoi jo pak filozofinë moderne drejt shpalljes së vetvetes si një “skulpturë” e filologjisë. A nuk pat thënë dikur Mikelanxhelo “arti i skulpturës është i thjeshtë, mjaft të heqësh prej gurit pjesët e tepërta”?!
Është Ajo, që në ndërveprim të ngushtë me artin figurativ realizon një tip “kubizmi të gjuhëzimit”. Fut teknikën e kolazhit si dhe të tjerë destabilizues për të përshfaqur në letër shumanësinë sinkronike të së ashtuquajturës “present continuous”.
Besoj në teknikën, si provë e sinqeritetit të një njeriu, thoshte Ezra Pound. Sigurisht, referuar artit të të bërit art. Është Stein nga të parat që e përgëzoi këtë aprovim të sinqertë.
Është Stein, ashtu si dhe Apollinaire, në ato hije të cilat po t’i kërkojmë mund t’i shquajmë edhe pas tablosë së Picassos. Me fjalët e tyre nakatosur mes grafikës e urtësisë japoneze ndër tingujt mistikë të kozmosit, antikitetit prekolumbian, artit negër e skulpturës afrikane që aq shumë e joshën mjeshtrin.
Është në lëmë të shkrimit automatik, inspiruar nga dadaizmi dhe surrealizmi, në të cilin Stein po shkelte në fushë të parrahur më parë, si dhe ndërsjellën e kësaj me pikturën avangardiste të kohës, terreni ku mund të qartësohen edhe përvojat e piktorit tonë Ibrahim Kodra, i cili prej neoklasicizmit, kubizmit e më tej pikturës abstrakte mbërrin si përvojë fundore tek automatizmi (Paul Raphael, 1962). Kuptohet, çdo trajtesë mbi veprën pikasiane na fton edhe për të vijëzuar e ravijëzuar paralele analogjie dhe afiniteti mbi të cilat mund të prehen veglat për njohjen më të thelluar të kubizmit të vonë në veprën e Kodrës. Por edhe veprës, pothuaj të panjohur ndër ne, të një tjetër artisti të madh prej sërës shqiptare të artit, Artur Tashko.
Edhe një gjë: Është polifonia, pra edhe e jona, që mund të na e zgjerojë diapazonin e kuptimit për të tilla vepra. Meqë jemi këtu, pikërisht ku na lypset shumë të jemi, thuhet se polifonia është futur së pari si term duke iu referuar metodave kompozitive te Schönberg.
Kahnweiler në studim mbi Juan Gris (që ishte një nga referimet bazë për Picasson), tentoi të stabilizonte një paralele mes kubizmit dhe muzikës dodekafonike.
Por ishte Clement Greenberg, më i madhi i kritikës amerikane të artit, i cili nga fundi i viteve 40 zuri të shquante e sqaronte më gjerësisht pikturën “integrale”, ku çdo zonë dhe element në tablo zë vend e rëndësi, nëmos të njëjtë, të barabartë në theksimin empatik: “Ashtu si polifonia edhe piktura integrale është një grupim që përbashkon, ku secila nyje kur i vjen rradha përfaqëson edhe skemën e njëjtësuar të kompozimit. Vetë nocioni i uniformitetit është antiestetik. Por ja që mjaft prej pikturave integrale duken të arrira pikërisht falë këtij uniformiteti të tyre, monotonisë së tyre puro. Shtrirja, shpërhapja e pikturës në një pëlhurë tezgjahu në pahjen e një sensacioni të thjeshtë dhe nën një barrë përsëritjesh, duket dëshmia dhe përgjigjja e diç thellësisht të rrënjosur në sensibilitetin bashkëkohor. Literatura ofron paralelet e saj përmes Joyce e Gertrude Stein.”   
E prej këtej ndoshta një ditë do të na duhej, edhe përmes këtyre, të thelloheshim tek e anasjella: për të plotësuar studimet fine mbi atë vlerë të pamatë e që do të na interesonte më tepër - Polifonia.

Është Gertrude Stein pagëzore për brezin e shkrimtarëve të humbur, qysh prej asaj dite kur emërtoi “Lost Generation” shkrimtarë si Hemingway e Fitzgerald, të cilët dolën të rrëgjuar e të pataksur nga lufta.
Është Gertrude Stein ajo që e pret edhe Hemingwayin në Paris. Bashkë me Ezra Pound dhe Sylvia Beach. Eshtë nën shtysën e Poundit dhe Gertrudes, si një nga lexueset më të para të asaj çka shpërfaqte universi Joycean, që një librare si Sylvia Beach ndërmori aktin kurajoz të publikimit të Uliksit (Përkth.në shqip Idlir Azizi. Zenit, 2003.)
Është Stein që i jep drejtim Hemingwayit, këshilla të çmuara dhe të pamëshirshme rreth prozës së vet, e cila duhej thjeshtuar, përzgjedhur, zvogëluar, zhvilluar e krijuar. Pra, shpikur e jo risjellë nga diku. Principet e një realizmi jo natyralistik por selektiv, sidomos eksperimentet linguistike me anë të përsëritjes obsesive të fjalëve (e patën pagëzuar qysh vedat e pastaj bibla këtë teknikë, dhe ndoshta ishte de Sade që e risolli haptas, “me dhunë”, përsëritjen psallmoide) që fjalët të përçojnë një vlerë jo vetëm logjiko – sinjifikante, por edhe mbresore si në pikturë; edhe fonetike e fonike si në muzikë.
Eshtë Stein që do t’ua shtinte këtë sërish e sërish në vesh, deri në bezdi, edhe mjeshtrave të romanit: Fitzgerald e Dos Pasos e me rradhë.
Po zgjatem pak më tej, me gjithë merakun prej monotonisë së përsëritjes, mbi një shinë ndoshta interesante dhe solide sa për të mbajtur paralelet: Hemingway - Picasso!
Vërtet që i pari është në linjë të plotë me atë lloj tradite amerikane nga Whitman te Twain, por ama nuk është lënë pa e lidhur me atë kuadër preciz eksperimentimi dhe infiltrimesh moderniste prej Parisi dhe Steini.
E përsërisim këtë influencë të saj mbi Hemingwayin, i cili e pranon këtë, për faktin e shpërhapjes së qerthullit të ndikimit prej risisë nga proza e tij e thatë, e thekshme, parataktike, mbi shkruesit anembanë botës. Mes ekzaltimit, aksionit të “zhveshur” e plotërisë vitaliste të rrëfimit të tij si dhe po këtyre tipareve ndër personazhet akrobatë, kllounë dhe portrete plazhistësh apo nudo të Picassos, duket sikur endet mblesja Gertrude. Me kredon e saj, ku realiteti ka nevojë për forma e shumëformësi për të qenë i asimilueshëm dhe për t’u ndjerë multidimensionaliteti i reales. Që fjala dhe ngjyra të mos ngjizë rrëfim e tablo që vetëm rrokin e ngrijnë kallkan, gozhdojnë dhe paralizojnë realitetin, por bëhen logos, shesh lufte dhe vdekjeje, fushë mejdani gjithaq real, i gjallë e drithërues. 
Pra, mes jetës si një sprovë unike e solide provash të mëdha e të vogla, si ritual për t’u përballuar me vetëdije kanonike. “Një kod honori dhe mëshire” i pat kërkuar Wilson amerikanëve, në atë kohë kur fraza kërkonte të zinte vërtet vend.
Stein, qysh kur e çeli udhën e saj të shkrimit me Tender Buttons, prozë e poezi, pastaj me The Making of Americans, The Geographical History of America, The autobiography of Alice B. Toklas si dhe tekste teatrale, ese, librete për opera, shkoi gjithë e më tepër deri në shkrirjen e gjinive ndërletrare, ashtu si dhe sjellja e saj ndaj gjinisë, në kuptimin më gjinor të kësaj fjale, asaj seksuale. Një ditë ajo tha – ndër të parat që e thonin – se ishte homo.
Letërsia e saj nxorri në pah nga njëra anë mundin për thyerjen e kanoneve tradicionale dhe nga tjetra barrierat ndaj kapriçove të rastësisë, rigorozitetin në pikëpjekjen mes rregullsisë dhe rregullit, si indeks i vetëdijes artistike dhe kapacitetit të lirshmërisë.
Është Gertrude Stein që bart edhe atë koshiencë intelektuale e cila do ta bëjë të sakrifikojë jo pak prej veprës së vet, e jo vetëm në emër të së resë ende të pakuptueshme, vështirësisht të pëlqyeshme, por edhe në emër të mbështetjes që ndih shpërthimin e talenteve më premtues se ajo.  

Picasso, për t’iu përgjigjur atyre që mendonin se mos ishte rasti të merrej nën mbrojtje e bukura, tha: “ai që krijon diçka është i detyruar ta bëjë atë të shëmtuar. Gjatë përpjekjeve për ta krijuar, intensiteti dhe beteja për ta krijuar këtë intensitet përherë rezulton me njëfarë shëmtie, ndërsa pasuesit mund ta bëjnë këtë gjë më të bukur sepse ata e dinë se çfarë janë duke bërë, sepse ajo gjë tashmë është shpikur, ndërkaq shpikësi nuk e di se çdo të shpikë dhe kështu, në mënyrë të pashmangshme, gjëja që ai shpik do të ketë anën e vet të shëmtuar”. Tipike pikasiane kjo përgjigje, por duket gjithashtu kaq rokamboleske si frazë, sikur të ishte penelatë prej shkrimi alla Stein. Sepse kanë dhënë e kanë marrë mes tyre, ashtu si dhe kubizmi i shpërfaqur në letërsinë që po synonte ndër të parat pikërisht Gertrude Stein.
Në intervistën me Jerome Seckler, kur pyetet se përse pikturonte në atë mënyrë që e bënte pikturën të vështirë për t’u kuptuar, Picasso ia pret: “pikturoj kështu, sepse është ky rezultati i mendimeve të mia. Jam përpjekur vite të tëra të mbërrij këtë rezultat dhe nëse bëj një hap mbrapa kjo do të ishte fyerje për njerëzit. Nuk pikturoj dot në mënyrë tradicionale vetëm që të përftoj kënaqësinë e të qenit i kuptuar. …Është vështirë ta thuash përse e bën këtë apo atë gjë. Unë shprehem me pikturë e nuk mund të shpjegohem me fjalë”.
Në atë tablo skenografie ku nderret dekori i natës për baletin Mercuri, Picasso - si të mos i mjaftonte gramatika disocitiave e figurave, apo kushedi në shenjë miqësie Gertrude a Apollinaire -, vizatoi në vend të një ylli vetë fjalën shumëkëndore, shkruar frëngjisht në cep të tablosë: etoile.
Në këtë fjalë mbi librin e Steinit për Picasson nuk do doja ose më saktë nuk do të dija të thoja ndonjë gjë të hajrit, kështuqë mjaftohem këtu veç me një nga të thënat e tij të thekshme:
“Ka piktorë që e bëjnë diellin një pikë të verdhë, ka nga ata që me artin e inteligjencës një pikë të verdhë e kthejnë në diell”.
Mirë pra, dakord, vijuan ta pyesnin edhe më vonë, po çka ishte ajo që e bënte të pëlqehet pikturën e tij?!
Dhe e dimë çfarë tha, apo jo! “Nuk e di. Është diçka si kënga e zogjve”.
“Things are what they are” mbetet fraza alla Stein përmes së cilës ajo tipizohet. Gjërat janë ato që janë. Gjërat e kësaj bote kanë ndër vete edhe Picasso. Edhe Stein. Që janë ata që janë. E që i shohin gjërat siç janë. Përpara se të treten në iso... A rose is a rose is a rose is a rose…

Kolonizatorët dhe i Kolonizuari

Kolonizatorët dhe i Kolonizuari

I vetmi opsion ndaj zvarritjes është të ecësh në këmbë

Leart Kola


Cila është karakteristika e një populli te kolonizuar? Për të qenë sa më shumë korrektë politikisht që në fillim po perifrazoj presidentin aktual te SHBA-ve që thotë: “Më e keqja pasojë e kolonializmit ishte mjegullimi i kujtesës mbi historinë e të kaluarën tonë”. Personalisht më duket përkufizim i qartë mbi pasojat që ka një vend që (vendos të) kolonizohet, pra asimilimi i vlerave dhe mohimi i gjithçkaje që përfaqëson kultura lokale duke iu përshtatur më të fortit, që nga  gjuha, ushqimi, ekonomia, politika e deri tek humbja totale e sovranitetit.

Versioni i ri i kolonizimit nuk bëhet me anë të forcës së armëve, por pikërisht me anë të forcës imponuese të shkatërrimit të së kaluarës, të përçudnimit të vlerave e për pasojë të krijimit të karaktereve “tabula rasa”, dhe prodhimin e mendësive brenda një shoqërie tashmë të kolonizuar me ndjesinë e lindjes pikërisht në momentin e kolonizimit, e me gjasë para kësaj nuk ka pasur jetë.

Individi në Shoqëri të Kolonizuar e sheh veten si Adami apo Eva, pa të kaluar e për pasojë pa një perceptim personal për të ardhmen. Gjithë ëndrrat dhe dëshirat i delegohen një force jashtë vetes së tij (në shembullin tonë zotit kolonizues) e jeta kufizohet në shijim të momentit.


Kopshti i Edenit është ideali tipik që u vendoset para syve shoqërive të dorës së tretë. I vetmi element dëshpërues dhe irritues në të njëjtën kohë është mungesa e çdo lloji misticizmi apo buonizmi, apo e dashurisë për njeriun.


Të shohim se çfarë po ndodh rreth nesh, për të kuptuar që kolonizimi kurrsesi nuk është një fenomen simbolik që i referohet një kontinenti tjetër mijëra km. larg nesh, le të marrim vetëm shembullin më të freskët dhe debatin më të nxehtë të këtyre ditëve, mbi zgjedhjet e 28 qershorit.


Në momentet e para të gëzimit për zgjedhjet e qeta në buzëqeshjet e liderëve që e dinin të dy veten fitimtarë nuk lexohej gëzimi që për fat asnjë shqiptar nuk u vra (gjatë një proçesi i cili teorikisht duhet të jetë moment bisedimi mes politikanëve e qytetarëve). Gëzimi që lexohej në fytyrat e liderëve vinte nga fakti që më në fund, pas kaq vjetësh do merreshin urime nga “të huajt”. Ata janë forca mistike që fal legjitimimin e ekzistencës tënde të denjë për këtë botë. Por sigurisht që nuk mund të mbaronte këtu, sepse për fat të keq nuk mund të kishim dy fitues dhe humbësit (në këtë rast PS-ja) doli e tha që janë vjedhur votat, por protestat do t’i fillojmë pasi të dalë raporti i OSBE-ODIHR (sic) !!!

Cila arsye e shtyn partinë më të madhe në vend, me mijra njerëz të angazhuar në zgjedhje, që të priste mendimin e një grupi vëzhguesish të huaj? Kush është marrë qoftë dhe një herë me zgjedhje e di që kjo kategori vëzhguesish, ditën e zgjedhjeve e kalojnë ose në restorantin më të afërt me zonat zgjedhore, ose sforcoja më maksimale është një tur antropologjik nëpër rrugët plot pluhur të fshatrave shqiptare. Vëzhgimi më i mprehtë që mund të bëjnë është ai të parit e situatës nga brenda xhamave të xhipave me ajër të kondicionuar e plot me pije freskuese, për të shpëtuar lëkurën e
brishtë nga dehidratimi.


Ku qëndron ndryshimi mes mendimit të Hysenit, që për tre ditë me radhë ngujohet në qendrën e votimit dhe Johnny që e krijon mendimin në ato pak sekonda që kalon aty rrëshqanthi? Sigurisht nuk po pyes për ndryshimin albanofob që Hyseni është gjenetikisht i paaftë për të mos gënjyer, ndërsa Johnny e ka në gen të vërtetën, profesionalizmin e sinqeritetin, prandaj atij “qenies hyjnore” i mbetet të vendosë mbi çfarë pa, por mbi të gjitha çfarë nuk pa Hyseni ynë.

Le të vazhdojmë më tej analizën tonë. Një prej sukseseve më të mëdha të qeverisë Berisha 1 ishte pikërisht nënshkrimi i marrëveshjes së tregtisë së lirë, pra heqja e doganës për të gjithë mallrat që vijnë nga jashtë. Për këdo ekonomist serioz, nënshkrimi i kësaj marrëveshje ishte, për të thënë pak, i nxituar sepse vendos në konkurencë një prodhim si ky yni, i pafuqishëm dhe latent që tani më shumë se kurrë ka nevojë për subvencionim e drejtim ballë tregut rajonal, duke patur parasysh që vendet fqinjë janë aktivë në politikat subvencionuese të produktit të tyre.

Pikërisht tani na duhej një proteksionizëm më i madh e kurrsesi futje në një garë që ende pa rënë bilbili i parë është e humbur. Rezultatet pas tre viteve janë ato që parashikoheshin nga çdo ekonomist serioz, humbje për çdo vit e me shumë, si në bilancin tregtar, ashtu dhe në prodhimin vendas, ku gjatë vitit të shkuar shpesh fshatarët (të lënë në vetminë e tyre pa asnje drejtim nga shteti) u detyruan të hidhnin prodhimet ne lumë në emër të dashurisë për kulturën e tregut të lirë, të promovuar nga kravatat e ekspertëve të mirëpaguar te BB dhe të FMN.

Edhe pse Selimi (fjala bie) ekonomist që ka mbaruar shkollën në fakultetin ekonomik të Tiranës, ishte i bindur që këto politika nuk mund të bënin tjetër veç të dëmtonin ekonominë shqiptare, nuk foli asnjë fjalë kur Jimmy, i solli të njëjtin raport që tashmë ia dërgon pa diskriminim gjithë vendeve të botës së tretë, qofshin këto në Lindjen e Mesme, Amerikë Latine apo Evropë Lindore.

Kur shpiket një herë rrota është e kotë ta rishpikësh e këtë Jimmy e di, kështu që me një dorë makiaton e me tjetrën laptopin, edhe kësaj here merr rrogën prej mijëra e eurosh që i takojnë për punën e lodhshme që bëri për të civilizuar këtë popull të egër. Pra “Qenia Hyjnore” foli, kopshti tha, do të ndërtohet kështu dhe Adamit që duhet të jetonte aty brenda nuk i mbetet asgjë veçse të bindet e te vazhdojë të jetojë ashtu si ishte parashikuar.

Megjithate historia vazhdon, edhe pse Hyseni me Selimin e shohin veten të tradhtuar nga dijet e tyre dhe nga fuqia për të ndryshuar sadopak habitatin në të cilin jetojnë. Pas disa muajsh pritet që Shqipëria t’i falë një hapësirë detare fqinjit të saj me të cilin është ende në “luftë”. Historia është kaq banale dhe dukshmërisht në disfavorin tonë aq sa këto ditë as nuk po na e fshehin më që vendimet nuk i marrin këta por i marrin të tjerë. Qeveria shqiptare del dhe me krenari deklaron që pas një marreveshje, (më shumë “veshje” se “marrje”) disa milje duhet t’ia japim grekut meqë nuk na ndaloi të hyjmë në NATO. Dukshëm grekët janë më të avantazhuar se sa ne në përdorimin e atij territori që në marrëveshje quhet i “përbashkët”.
 

Ata kanë flotë më të mirë peshkimi e për pasojë të parët që do të humbin do të jenë peshkatarët e jugut, por kjo nuk përbën më argument sepse Iliri, Ministri ynë i Jashtëm, thotë që qëndrime të tilla janë “ksenofobe”. Pra me pak fjalë të shqetësohesh për ekonominë dhe territorin e vendit tënd, sot quhet “ksenofobi”!!!
Kaq është, këtu mbaron gjithçka, nëse ti thua që ndoshta mësimet që po na jep FMN dhe BB duhen diskutuar e fjalën e fundit duhet ta kenë ekonomistët shqiptarë je anti-europian. Në rast se shqetësohesh për kushërinjtë në fshat që po vdesin për buke,se prodhimi nuk u shitet dhe artikulon një tezë ku kërkon më shumë ndihmë e ndërhyrje nga shteti, politika konkrete që prodhimi të arrijë tregun e të sjellë një prosperitet në zonat më të varfra, në rast se thua se shteti pikërisht tani duhet të luajë një rol vendimtar me politika konkrete, atëherë  je komunist që nuk e do demokracinë.

E nëse në fund fare kërkon që të paktën të ruash sovranitetin territorial të vendit tënd, atëherë menjëherë shpallesh ksenofob. Kaq, tek këto tre terma simbolikë, pa asnjë lloj substance varet e gjithë marrëdhenia jote me komunitetin e me botën. Ndërkaq në këto kushte sigurisht që Hysenit, Selimit dhe Ilirit, nuk i mbetet gjë por të dëgjojnë leksione mbi demokracinë nga Jimmy, Johny dhe Jack që në një anë kërkojnë tolerancën e të tjerëve, nga ana tjetër vetë e kanë ndarë mendjen që s’do dëgjojnë askënd.

Këto janë vetëm disa shembuj te vegjël për të perceptuar se si funksionon sot politika shqiptare, ku ndahet realja nga absurdja, ku jemi ne e ku janë ata. Ne luajmë shtetesh duke bërë zgjedhje, debate në parlament, por ndërkaq vendimet merren diku tjeter, jo në këto salla që mbajnë brenda burra pompozë (që në të vërtetë janë batakçinj të nivelit më banal). Këtu duhet të lindë kundërshtimi i parë. Nëse ne sot nuk vendosim dot mbi legjitimitetin e proçesit tonë zgjedhor, e nëse pas kësaj nuk vendosim dot as për politikat ekonomike e sociale të vendit e më keq akoma nuk vendosim dot për territorin tonë, atëherë a jemi të gatshëm që të shtrojmë disa pikëpyetje për mënyrën e funksionimit të kësaj demokracie? A do të ishte më mirë që në vend të
Ilirit, Edit apo Salës të fillonim të zgjidhnim nja 3 burra të tjerë që rrinë në Bruksel, do të ishte më e sinqertë apo jo?

Është e lehtë të jetosh në iluzionin që ti vlen, që je subjekt politik, pjesë e një shteti të pavarur dhe e një identiteti të dashur e të vlerësuar, është shumë e lehtë. Por popujt kanë treguar që rruga drejt prosperitetit fillon atëherë kur e shkërmoq këtë iluzion dhe fillon të shohësh të vërtetën në sy, paçka se ajo është rruga më e vështirë për t’u marrë.

Ne jemi një popullsi që në 73 % të saj ka një lidhje origjine me fenë islame, e pavarësisht asaj që thotë Kadare (që tani është bërë si përherë me më të fortët pra me perëndimin kristian), që kjo gjë na qenkërka turp, e ne duhet të shpallemi të gjithë kristianë. Nuk është turp, është ajo çka ne jemi, ashtu siç jemi, me prejardhje katolike, ortodokse, betakshiane e myslimane, si dhe ateistët (që s’duhen harruar).


Edhe pse shumë thonë që qenkërkemi dembelë, dhe kjo nuk është e vërtetë. Jemi një popull punëtor, sepse mjafton të shohësh Greqinë e Italinë, ku shqiptarët përbëjnë forcë energjike dhe vitale të krahut të punës e u sjellin të ardhura të panumërta këtyre shteteve. Kaq mjafton për ta kuptuar që nuk jemi gjenetikisht dembelë ashtu siç thonë kolonizatorët për popujt e botës së tretë. Jemi popull vital, një nga popujt me moshën më të re të Europës, e natalitetin e kemi në nivele të larta. Jemi të gatshëm të sakrifikojmë gjithçka për një jetë më të mirë.

Ajo çka duhet është një politikë që të na krijojë imgjinatën, ajo çka duhet është pikërisht të shkundemi e të shpëtojmë nga ajo që konstaton Obama, nga mjegullimi i historisë sonë. Na duhet që të perballemi me të, e mbi atë të ndërtojmë të ardhmen, duke qenë të ndërgjegjshëm që veprimet tona janë pikërisht ato për të cilat kemi vendosur vetë. Duhet imagjinatë kolektive për të ardhmen tonë, vetëm kështu mund të dalim nga tranzicioni kolonizues që na sheh si qenie pa të kaluar e pa të ardhme.

Bob Marley thotë: “Askush nuk mund të të hipë në shpinë nëse ti nuk e përkul kurrizin”, dhe ajo që duhet të kërkojmë është që nëpër universitete studentët të ngrihen e të rrinë drejt për t’u përballur me të padrejtën, të ngrenë kurrizin nëpër fabrika edhe punëtorët e keqpaguar e aspak të përfaqësuar, të ngrenë kokën bujqit e fushave të lëna në harresën e fatit globalist dhe gjithë të tjerët. I vetmi opsion ndaj zvarritjes është të ecësh në këmbë e të përballesh me gjithçka e këdo që bën një padrejtësi. Vetëm në këtë formë e vetëm në këtë mënyrë mund të vendosim ne për veten, për mënyrën se si duam të funksionojë ekonomia, demokracia e territori ynë i përbashkët.

Kush po na e luan identitetin?!

Kush po na e luan identitetin?!

Arjeta Rexhepi


Për shumë vite Ballkani u njoh si zona më e tensionuar në Evropë. Më 28 nëntor 1912, shqiptarët arritën atë që u takonte, shpalljen e pavarësisë nga Perandoria Otomane. Mirëpo, të drejtat e tyre nuk u njohën dhe aq më shumë nuk u respektuan nga fuqitë e mëdha. Vendet anëtare të fuqive të mëdha penguan krijimin e shtetit shqiptar në kufijtë etnik real dhe e copëtuan kombin, duke e ndarë pa të drejtë. Pra, problemin tonë e kanë krijuar vetë fuqitë e mëdha në Konferencën e Londrës në vitin 1912. Edhe më tej, fuqitë në fjalë vazhduan ta ngatërrojnë problemin, ndërsa vitet e fundit tek ballafaqoheshin me te, habiteshin se si nuk mund t’i jepnin fund. Përveç Konferencës së Londrës, ishin edhe Kongresi i Berlinit, Konferenca e Versajës, përfundimi i Luftës së Dytë Botërore (me ç’rast u miratua Karta e Atlantikut dhe shqiptarët u copëtuan përsëri), ishin ato që përjashtuan shqiptarët nga drejtësia. Përsëri e përsëri ndërkombëtarët përpiqeshin të përjashtonin shqiptarët, përkundër parimeve që vet bashkësia ndërkombëtare proklamon. Kosovarëve, shqiptarëve- si shumicë absolute në këtë rast, nuk u njihej e drejta themelore e vetëvendosjes së popujve, deri në shkëputje dhe formim të një shteti. Dihet mirëfilli se në të kaluarën politika ndërkombëtare ka qenë e ashpër me shqiptarët, çka është zbutur tej mase dekadën e fundit. Ndër arsyet kryesore, pse Kosova ngeli deri vone akoma një plagë e hapur në Ballkan, ishte mosdefinimi i statusit përfundimtar të saj. Arsye tjetër mbase ishte se edhe vet ne, nuk arrinim të organizoheshim në një kundërshtim të fuqishëm e aktiv ndaj politikës fqinje dhe skemave të fuqive të mëdha.

Jemi dëshmitare të 17 shkurtit, Ditës së pavarësisë dhe krijimit të shtetit më të ri në botë, Kosovës. Kohët e fundit, saktësisht pas datës 17 shkurt, dëgjojmë e stërdëgjojmë opinione nga të vetëquajturit intelektualë, se Kosova po ndërton identitetin e vet kombëtar! Nuk iu duket një absurditet i kohës?! Shqiptarët luftuan me dekada të tëra, që besa edhe shekuj të tërë, vetëm e vetëm ta ruajnë identitetin e tyre... Ndërsa tani, tek jemi të lirë ta ruajmë dhe kultivojmë atë, këta pseudo-intelektualë na dalin me “tezat” e tyre mbi krijimin e një identiteti të ri, atij “kosovar”! Nuk e kuptoj se ku e marrin guximin të dalin në publik me këto ide sllave?! Ku i gjejnë ato pak argumente të lodhura për të arsyetuar idetë e veta akoma më të lodhura? Pikërisht “baballarët e kombit kosovar” janë disa njerëz që u ka humbur nami (që nuk e kishin kurrë realisht) dhe tani përmes “lojës” me identitete, mundohen të dalin në skenë. Uroj të jetë kjo arsyeja! Ajo që të habit më shumë nga e gjithë kjo, është hapësira mediatike që u kushtohet “autorëve” të kombit “kosovar”. Apo edhe mediave u duhen të tillët, me qëllim të përmbushjes së emisioneve?! Edhe këtu uroj të jetë kjo arsyeja!

Këta njerëz, kam përshtypjen se kanë harruar vuajtjet e popullit, katrahurat nëpër të cilat ka kaluar shqiptaria dhe medoemos duhet t’u binden të tjerëve, edhe pa të drejtë. Nëse është krijuar shteti i ri, nuk është e thënë se edhe populli duhet ta krijojë “kombin” e ri... Madje është diçka e pafalshme. Termi komb dhe termi shtet nuk janë një gjë dhe e vetme. Vlen të theksohet se kombi është grup njerëzish që i bashkon gjuha, historia, kultura zakonet dhe elemente tjera, ndërsa shteti nuk është asgjë më shume se njësi politike që zotëron një territor të caktuar. Mbase kur të arrijnë të kuptojnë dallimin mes shtetit dhe kombit, do e kuptojnë dhe këta “intelektualët” tanë se e kishin gabim…

Në Kosovë jetojnë shqiptarët si shumicë absolute (me mbi 90%), në Kosovë jetojnë edhe pakicat, siç janë: serbët, romët, egjiptianët, turqit etj... Edhe këta janë kosovar me shtetësi, mirëpo dallojnë me kombësi. Është e njëjta gjë sikur një shqiptari i cili jeton në Maqedoni t’i thuash maqedonas, atij që jeton në Mal te Zi t’i thuash malazez, ose një shqiptari i cili jeton ne Kosovën Lindore (meqë njihet si territor i Serbisë) t’i thuash serb. Identiteti kosovar ekziston, mirëpo ai ekziston vetëm në pikëpamje territoriale dhe në kuadër të hapësirës kombëtare shqiptare. Termi “kosovar” mund të përdoret, por vetëm si përcaktues i popullatës shqiptare që jeton në Kosovë. Identiteti kosovar ekziston, por si identitet thjesht regjional, i cili ka traditat, zakonet, kulturën e vet, sikurse çdo regjion tjetër. Është identitet regjional siç është ai i Labërisë apo i Dukagjinit. Sa i përket identitetit regjional, po, është e vërtetë, jemi kosovarë, po sa i përket identitetit kombëtar kemi qenë dhe mbetemi shqiptarë. Në kornizat e identitetit shqiptar, një shqiptar i Kosovës është edhe kosovar, është dhe ballkanas dhe ne fund fare është evropian.

Politikë për qytetarët apo politikë për pushtetarët?

Politikë për qytetarët apo politikë për pushtetarët?

Ermira Danaj

Debati mbi zgjedhjet e shkuara të 28 qershorit vazhdon të mbizotërojë skenën politike dhe qytetare në Shqipëri. Opozita kërkon përgjigje për kërkesat e saj dhe deri sa këto të mos plotësohen do bojkotojë gjithcka, pozita bën ndonjë deklaratë sa për të thënë dhe vazhdon të merret me programin e saj e pashqetësuar fare për veprimet që bën, sepse dhe në parlament vazhdon të jetë e vetme. Në morinë e lajmeve të tjera në dukje dytësore, po shumë më të rëndësishme se sa ato që serviren si të tilla, më bëri përshtypje lajmi për ndryshimin tek taksat e pushtetit vendor. Duke qenë një ndër shumë e shumë lajme të tjera, nuk i kushtova dhe aq shumë rëndësi derisa rasti e solli të flisja me një përfaqësues të pushtetit vendor i cili më shpjegoi se si do të uleshin të ardhurat për pushtetin vendor pas masave të fundit që ka propozuar qeveria. Në rradhë të parë propozimi për të ulur pragun e ndarjes midis biznesit të madhe dhe të vogël, është një masë që godet direkt pushtetin vendor, sepse taksat e biznesit të vogël janë një ndër burimet kryesore të të ardhurave për pushtetin vendor. Gjithashtu e ka zvogëluar në 10% taksën që duhet ti paguajnë bizneset pushtetit vendor. Masa tjetër që ka propozuar qeveria është ulja e përqindjes që i shkon pushtetit vendor nga taksa e legalizimeve (për infrastrukturën). Në vend të 2% që merrte pushteti vendor nga kjo taksë, tani e tutje propozohet të marrë vetëm 0.5%. Përsëri pra ka një ulje të të ardhurave të bashkisë, që do të ndikojë direkt në investimet që pushteti vendor bën në njësinë vendore përkatëse. Ndërkohë, qeveria thotë se nuk po i zvogëlon aspak të ardhurat e pushtetit vendor sepse bashkitë mund të aplikojnë për grante në një fond të vecantë për infrastrukturën të centralizuar. Kjo do të thotë që shumë bashki mund të aplikojnë me projekte infrastrukturore në fondin e sipërpërmendur, i cili ngrihet nga të ardhurat e të gjitha bashkive, por vetëm disa mund të fitojnë projekte, ndërsa disa të tjerë jo. Nëse japim pra një shembull fare të thjeshtë, mund të ndodhë që me të ardhurat e Bashkisë Pogradec do të financohen projektet infrastrukturore të Bashkisë Sarandë, apo me të ardhurat e bashkisë Kukës ato të Bashkisë Lezhë. Nëse do të qëndronim vetëm në një nivel teorik të kësaj skeme, ndoshta nuk do kishte asgjë të keqe nëse projektet do ti fitonte bashkia që kishte vërtet projektin më të mirë. Por, këtu bëhet fjalë për situatë reale në një vend që sapo doli nga një palë zgjedhje te kontestuara, dhe përgatitet për një palë zgjedhje lokale në më pak se një vit e gjysëm. Ndërsa përfaqësuesi i pushtetit vendor më shpjegonte këtë skemë të re në lidhje me të ardhurat e bashkive, kuptova një gjë, që fushata elektorale për zgjedhjet lokale paska filluar tashmë. Qeveria ka filluar tashmë përgatitjen për këto zgjedhje, pikërisht duke zvogëluar të ardhurat e bashkive, me qëllimin e qartë goditjen e bashkive të mëdha shumica dërrmuese e të cilave drejtohen nga përfaqësuesit socialistë. E gjithë kjo skemë nuk ka të bëjë fare me qëllimin e menaxhimit më të mirë të të ardhurave, por është vetëm një lëvizje e llogaritur e kryeministrit Berisha, i cili mesa duket ka filluar që tani të përgatitet për zgjedhjet e ardhshme lokale. Zvogëlimi i të ardhurave të bashkive do të ndjehet më shumë vitin e ardhshëm, i cili është një vit paraelektoral, dhe gjatë të cilit, bashkitë nuk do të mund të bëjnë shumë investime (përfshirë edhe investimet elektorale). Dhe do të jenë pikërisht bashkitë socialiste që do të vuajnë më shumë nga ky zvogëlim i buxhetit, përsa kohë granti i projekteve infrastrukturore varet nga qeveria dhe ajo mund tia japë kujt bashkie të dojë. Pra, kemi një situatë ku në vend të zhvillimit të politikave për qytetarin, ajo që duket se ka prioritet është politika për pushtetarin, për fitimin e zgjedhjeve lokale. Nga një anë flasim për decentralizim, dhe nga ana tjetër e shkëpusim gjithnjë e më shumë qeverisjen vendore nga mundësia për të zhvilluar politikat dhë shërbimet për qytetarët e tyre. Dhe gjithnjë qëllimi i vetëm është ardhja në pushtet. Të gjitha gjoja propozimet për politika mbështetëse për qytetarin nga ana e qeverisë Berisha nuk janë vecse mashtrime dhe një mënyrë për të zhvendosur vëmendjen nga ajo që ndodh në të vërtetë në Shqipëri, që nuk ka aspak në fokus interesat e qytetarëve por interesat e pushtetarëve. Përkrah synimit qartësisht elektoral të kësaj lëvizjeje të qeverisë Berisha, ajo që më shqetësoi, ndoshta më shumë, ishte “heshtja” e opozitës rreth kësaj cështjeje. Po e vendos në thonjëza fjalën heshtje sepse dua ta sqaroj pak më shumë. Është e vërtetë që kryetarët e bashkive socialiste kanë protestuar për këtë cështje, por lajmi 30 sekondësh që jepet në një edicion lajmesh nuk ka mundur ta sqarojë dot se për cfarë bëhet fjalë, e jo më të ngrerë opinionin publik në këmbë. Përvec kësaj, opozita sot përbën lajm vetëm sepse bojkoton zgjedhjet, sepse i bën mbledhjet me dyer të mbyllura, dhe sepse vazhdon të merret ekskluzivisht vetëm me zgjedhjet e 28 qershorit. Berisha ka filluar lëvizjet e forta përgatitore për zgjedhjet lokale të 2011, ndërsa Rama vazhdon të fokusohet vetëm te zgjedhjet e 28 qershorit. Nga njëra anë kemi politikanin që mendon se si me cdo mënyrë të fitojë një palë zgjedhje, ndërsa nga ana tjetër kemi politikanin që nuk do absolutisht të quhet humbës i një palë zgjedhjeve dhe për këtë arsye nuk po bën atë që duhet të bëjë opozita duke i hequr Partisë Socialiste edhe një nga pikat më të forta të saj, opozitarizmin. Sot, Partia Socialiste do të duhej ta kishte ngritur në këmbë opinionin publik për atë që në fund të fundit ka të bëjë direkt me interesin e qytetarëve, reduktimin e buxhetit të qeverisjes vendore. Partia Socialiste, e cila gjatë zgjedhjeve arrinte të organizonte emisione të posacme televizive për të promovuar përfaqësuesit e saj, nuk mundet që sot të mos arrijë dot të ndërgjegjësojë opinionin publik për cështje që kanë të bëjnë direkt me të. Në fund të fundit ky është misioni i opozitës, ti bëjë të njohur, ti “hapë sytë” opinionit publik për cëshjte të cilat në sipërfaqe duken si “të pafajshme” dhe bashkë me këtë opinion të bëjë opozitën. Ndërsa opozita sot në vend që të tërheqë vëmendjen e qytetarëve rreth cështjeve madhore, vazhdon të mbetet cështja në gojë të qytetarëve. Ndërgjegjësimi dhe ngritja e opinionit qytetar nuk mund të bëhet vetëm nëpërmjet konferencave për shtyp të cilat sado të mira që mund të jenë shkojnë tek qytetari vetëm nëpërmjet 30 sekondave (në më të mirën e rasteve). A nuk do të mundej dot Partia Socialiste apo partitë aleate të saj që të bënin një fushatë denoncuese të kësaj që po ndodh me pushtetin vendor? Absolutisht që po, por mesa duket kjo cështje nuk është bërë akoma prioritet i Partisë Socialiste, e cila ndërkohë fut në axhendën e saj politike cështjen e Mediut dhe të Bashës, cështje më të cilat dështoi plotësisht para zgjedhjeve të 28 qershorit sikundër dështoi edhe me cështjen e Gërdecit. Në vend që të merret me shqetësimet e qytetarëve, ti bëjë ato prioritet të punës së saj, të ngrerë dhe të bashkohet me opinion qytetar në mbrojtje të interesave të tyre, opozita vazhdon me disa pseudoprotesta, vetëm e vetëm për të mospranuar humbjen në 28 qershor. Duket sikur udhëheqjet e dy partive më të mëdha i bashkon mbrojtja e interesit të tyre vetjak dhe e pushtetit, dhe aspak interesi i qytetarit. Ndërkaq listat në dyqane shtohen, kopshtet dhe cerdhet vjetërohen dhe nuk ka fonde për të ndërtuar të reja. Ndërkaq varfëria reale shtohet, ndërsa varfëria zyrtare zvogëlohet. Ndërkaq qytetari humbet përditë e më tepër shpresën sepse as feja dhe as politika nuk synojnë ta mbajnë gjallë një gjë të tillë. Akoma tek ne, feja synon jo besimin por thjesht ritet, ndërsa politika synon vetëm pushtetarin dhe jo qytetarin. Në Shqipëri hendeku midis politikanit dhe qytetarit sa vjen e po thellohet. Politikanit i duhet vetëm sistemi dhe mekanizmi se si të vijë në pushtet. Ndërsa qytetarit i duhet sistemi që rrit mirëqenien e tij materiale dhe shpirtërore.

Në atdheun e koketave

Në atdheun e koketave

Arlinda Guma

Nëse doni të shihni me sytë tuaj, progresin dhe evolimin postmodern ndër vite të biznesit shqiptar, mos u përpiqni ta zbuloni atë duke dëgjuar e pare, reklamat, jo rrallëherë, të rëndomta e fare pa fantazi në konceptim, që përfaqësojnë produktet e tyre gjithkund ( nëper afishe të stërmëdha, mbi fasada pallatesh të munduara nga tymi e pluhuri, nëpër autobuza shkatarraqë, nëpër televizione etj., etj ).

Për t’i kuptuar të gjitha këto, ju mundeni, fare mirë, t’i kurseni vetes kohë duke shfletuar gazetën “Çelësi”.

Diku andej nga mesi i faqeve të gazetës, qëndrojnë të afishuara ato; të bekuarat, lajmërime për punë. Mjafton të ndalni pakëz sytë atje dhe ju mund të lexoni gjëra nga më të pabesueshmet; xhavaire shqiptare, të servirura fare pa truk, në sfondin e verdhë të kësaj gazete kaq shpresëdhënese.

Për fat të mirë vajzat e gazetës në fjalë, të cilat kanë kontaktin e parë me formuluesit e këtyre lajmërimeve, nuk e mundojnë fare trurin për redaktimin e tyre, ato i shkruajnë këto lajmërime; “shqeto”, ashtu siç i dëgjojnë nga të interesuarit; në telefon apo ne menyrë të drejtpërdrejtë. Kështu, që nga mënyra se si është formuluar lajmërimi, ti mund të kuptosh shumë lehtë, gjendjen e emocionale të formuluesit, euforinë se sa i ka ecur atij së fundmi, apo cili ka qenë libri i fundit që ka lexuar, ( natyrisht, nëse ka lexuar ndonjëherë, ndonjë të tillë në jetën e tij, përveç menusë së restorantit ), etj., etj.

Kushti i pare, i cili sundon në masë, thuajse në gjithë lajmërimet, është fjalia ekzistenciale; të jetë e paraqitshme. Ky kusht kaq i rëndësishem e thelbësor për mbarëvajtjen e një biznesi ( !! ), i sfumon bindshëm të gjithë kushtet e tjera, si p.sh: eksperiencën në punë të tjera, kjo e fundit qëndron si kusht vetëm në nja dy prej tyre, natyrisht, renditur sfumueshëm pas kushtit; të jetë e paraqitshme, ndërsa profesionalizmin dhe seriozitetin në punë, vështirë se do ta hasni si kusht në ndonjë nga këto lajmërime…

Në këtë mori të pafund xhevairesh shqiptare, ato që mund ta quajnë betejën zyrtarisht të humbur, ende pa e filluar, janë pikërisht gratë me fëmijë… Të kesh femijë, veçanërisht, femijë të vegjël, është një handikap i pandreqshëm për formuluesit e lajmërimeve.

Por gjeja që më ka bërë të shqyej sytë nga habia, ka qenë një lajmërim të cilin nuk dita ku ta kategorizoja, në të, kushti i parë që kërkohej nga e punësuara e ardhshme, ishte; të qe e gjatë; 1m.75cm, madje në lajmërim thuhej se ajo duhej të qe edhe elegante, mungonte atje, vetëm numri i këmbës. Një çast mendova mos ishte vendosur gabimisht në atë rubrikë. Fare mirë, ai lajmërim mund t’i përkiste njoftimit për ndonjë konkurs bukurie, apo rubrikës; “djemtë kërkojnë vajza”….

Por jo… lexova më poshtë dhe kuptova që isha gabuar, më poshte sqarohej edhe pozicioni i punes që supozohej të kryente e punësuara e ardhshme.

Kujdes !

Në mënyrë që të jeni sa më të suksesshme gjatë një intervistë pune në Shqipëri, ju duhet të vishni dekoltenë më të guximshme të mundur, të pispilloseni sikur do shkoni në ballo, dhe mundesisht, apo më mire le te themi; kryesisht, të pulisni sytë, ashtu si “pafajshëm”, e të flisni me fjalë e gjeste prej kokete, teksa duhet, detyrimisht të qeshni si të keni dëgjuar batutën e shekullit, me ndonjë batutë të trashë e të pavend, të intervistuesit.

Vetëm kështu ju mund ta fitoni vendin e punës

Ah po, për pak harova, gjatë intervistës ju nuk duhet të fusni ne ligjëratën tuaj asnjë fjalë, të ashtuquajtur; të vështirë, për t’u thithur nga mendja e intervistuesit, nëse e bëni këtë, intervistuesi, thjesht do të rrudhë ballin, do ngrejë pak cepin e vetullës dhe do t’iu pyesë me siklet apo me ironi, sipas rastit ( gjithmonë pa i mbivlerësuar mundësitë e tij për të bërë ironi ) se si përkthehet ajo fjalë.

Në rastin më të keq, ai nuk do t’iu pyesë fare, por thjesht, do t’iu skualifikojë nga gara.

E kështu, falë këtij trendy-zmi të pashoq, përditë e më shumë, janë duke u shtuar lavdishëm, femrat që dinë ta ushtrojnë, zotësisht, profesionin e koketërisë, ( dhe, të paktën në këtë gjë, ato janë profesioniste të vërteta ), se, tek e fundit, “ketë profesion dikton tregu”.

Kushtet apo modelet për të qenë një njeri i suksesshëm në Shqipëri, tashmë janë percaktuar qartë, ato diktojnë bindshëm gjithkund, janë vetëm dy; nese je tip“i fortë”, quhesh nje mashkull i suksesshem, ndërsa, je femër e suksesshme, nëse e ushtron profesionalisht koketërinë.

Nëse ju, i takoni një kategorie tjetër, të dashur lexues, çfarëdolloj modeli tjetër t’i përkisni, dijeni se do t’iu duhet të luftoni shumë… në këtë; tonin, të shtrenjtin, atdheun e dashur…

Një sqarim për GAZETEN

Një sqarim për GAZETEN

Morali ynë dhe morali i tyre

Leart Kola

Për numrat e parë të gazetës bashkë me urimet kemi marrë dhe shumë kritika, që sigurisht na mbushën me shpresë (ekzistenca e kritikës na bëri të kuptojmë që kjo ndërmarrje nuk u anashkalua me indiferencë).

Në mes të shumë kritikave teknike, parimore apo filozofike ato që ishin më të shpeshtat e më këmbëngulëset e për pasojë më bezdisëset ishin etiketimet mbi përmbajtjen, etiketime te larmishme për përkatësinë tonë bolshevike, komuniste pra me pak fjalë totalitare (sic!)...

Së pari të diskutosh mbi komunizmin do që për së paku të kesh lexuar për të, gjë që “kritikët” etiketues në shumicën e rasteve nuk e kishin bërë. Meqenëse ata nuk e zoterojnë si dije as unë për pasojë nuk dua të debatoj në rrafsh filozofik ideor. Nëse do të na krijohet mundësia me debutues kritikë më të thellë e më seriozë, sigurisht që do të ishte interesante që faqet e gazetës sonë të shndërroheshin edhe në hapësirë për një betejë të lirë e të mirëpritur, një betejë gërmash e idesh që do të kontribuonte në rritjen e mendimit dhe informimit shoqëror.

Duke mos u zgjatur shumë, por me ndjenjën që një shpjegim gjithsesi duhet dhënë, konstatoj që një pjesë e kritikëve tanë (që na quajnë promovues të mendimit totalitar) ishin simpatizantë të PD-së. E meqë gjithçka që është PD është Sali, le t’u drejtohemi me emrin e tyre të vërtetë, Salista.

Shumica e kontributorëve të GAZETËS kanë lindur në vitet kur Saliu spiunonte dhe dërgonte në dënim me vdekje në gjyqet totalitare shtetas shqiptarë pa skrupullin më të vogël, pra që në start krahasimet janë të tepërta, se cili është totalitari dallohet qartë. Por ndoshta do të thoni se “ashtu ishte koha atëhere”. Si ka mundësi që për Fatos Lubonjën psh. nuk paska qenë “ashtu koha”?

T’u kujtojmë “kritikëve” tanë që idhulli i adhuruar prej tyre i ka grabitur pronën private shqiptareve, e kjo është botërisht e ditur. Sikurse një totalitar i mirë ai e ka shkatërruar çdo nocion publik që krijohet dhe i ndihmon komuniteteve. Si një totalitarist i mirë ai ndryshon historinë zyrtare sa herë vjen në pushtet, këtë më parë veç Enveri e ka bërë, ai diktatori i keq që ka vdekur në ’85 (që ta dalloni më qartë nga kryeministri ‘09).

I kërkojmë këtyre pishtareve të demokracisë që na akuzojnë për totalitarizëm në mendim që t’i bëjnë një pyetje vetes, si ka mundësi që Berisha nuk i kompensoi kurrë ish-të përndjekurit? Si ka mundësi që ish-udhëheqësit me duar të përgjakura u dënuan me pak vite burg në mënyrën më qesharake, për kafe apo për shpenzime garderobe? Unë e kam një pergjigje, Saliu nuk e duron dot demokracinë e aq më pak mendimin, ashtu sikurse edhe shpura e “kritikëve” salistë. Për këtë arsye me goditje nën brez, me thashetheme e me argumente ad personnae ju përpiqeni ta shmangni argumentin tonë. Kush është totalitar në mendim në këte rast? Le ta bëjmë publike këtë pyetje, ashtu si ju që na akuzoni dhe ne jemi të interesuar që ta sqarojmë një herë e mirë moralin tonë përkundrejt moralit tuaj, se sa më e thellë të jetë diferenca mes nesh, aq më qartë do të jetë se kujt i përket mendimi totalitar. Ne nuk jemi përtej të majtës e të djathtës, ne nuk ju kerkojmë që të na pëlqeni, ne përkundrazi duam që ta thellojmë sa më shumë këtë diferencë, që vlerat dhe antivlerat të dalin haptazi në dritën e diellit, aty ku gjithkush mund të ketë mundësi t’i kundrojë.

Pse GAZETA për të thelluar diferencën?

Sepse ne besojmë që thellimi i diferencës duhet bërë në dy koncepte bazë? Së pari për të diferencuar ata që politikën e shohin si shprehi të organizimit dhe ideimit, të rregullimit të jetës së komuniteteve në të cilat aplikohet, përkundrejt atyre që në shtypin shqiptar sot promovojnë pushtetin për hir të pushtetit. Për të kuptuar që më shumë se politikanë kemi nevojë të promovojmë politika. Duhet thelluar diferenca sa më shumë mes atyre që punën në administratë shtetërore e shohin si përfitim personal, dhe atyre që besojnë te statusi dhe përgjegjësia që u ka ofruar shoqëria.

Duke e thelluar këtë diferencë ateherë gjasat janë që të ngushtohet hendeku i të ardhurave mes të pasurve dhe të varfërve. Duhet thelluar diferenca mes atyre që gjatë këtyre viteve arsimin, shëndetësinë dhe ushtrinë i kanë parë si nocione përfitimi nëpermjet shkatërrimit dhe atyre që arsimin e duan e kanë dhënë jetën për të, mjekëve që rropaten me rroga të vogla e me ankth në zemër prej apetiteve e vajzës së kryeministrit që për një dorë para mund ti lërë pa punë, apo ish-ushtarakëve që shohin që ajo strukturë ku prej vitesh kanë punuar ka sot në krye dallaverexhinj të nivelit më të ulët, dallaveret e të cilëve jo vetëm që si mbrojtën qytetarët e tyre por edhe i vranë në masë. Duhet thelluar kjo diferencë për të kuptuar se cili është morali i tyre e kush i yni.

Por ne besojmë që diferenca mes nesh duhet thelluar po aq në nivel të filozofisë politike që gjithsecili përfaqëson. Unë nuk besoj që nuk ka më të majtë dhe të djathtë por paska vetëm halle e probleme. Natyrisht që ka halle dhe probleme por këto mund të gjejnë zgjidhje vetëm duke debatuar për mënyrat e rrugët e zgjidhjes, që janë të majta apo të djathta.

Meqenëse ne promovokemi mendim totalitar, atëherë le të kuptohet kush është morali ynë dhe morali i tyre. Shqipëria që prej ’90 drejtohet me axhendë emergjente pushteti dhe jo me vizion ideologjik. Ne kemi nevojë të jemi të informuar për sa më shumë variante të ndryshme, që të zgjedhim sepse në fund të fundit kjo është diferenca mes mendimit totalitar dhe atij demokratik?

Politika sot, tek të gjitha partitë ka të njëjtën shije të keqe, e vetmja gjë që ndryshon është ambalazhi në të cilin propozohet. Ne po jetojmë nën terrorin e aktualitetit që na zvjerdh çdo dëshirë solidariteti. Kjo mënyrë politike e vendos qytetarin në një pozicion pafuqie për të vendosur, parashikuar apo imagjinuar të ardhmen e tij, kësisoj e transformon në një kafshë që kujdeset vetëm të gjejë bukën e sotme.

Ndryshimi i kësaj gjëndje kërkon transformimin e shijes dhe jo të ambalazhit. Ofrimi i alternativave të majta e të djathta do të krijonin një imagjinatë të sinqertë mbi atë çka ofron politika. Në këtë mënyrë shqiptarët nga qenie e debilizuar prej formateve të spektakleve që zëvendësojnë mendimin të trasformohej në qenie politike që do ta merrte në dorë të ardhmen e tij. Për këtë arsye GAZETA synon të thellojë hendekun mes ideve të majta e të djathta që gjithsekush të ketë mundësi të informohet e te ketë mundesi të zgjedhë. Thellojmë diferencën për të pasur mundesinë që të zvogelojmë sa më shumë fatkeqesinë tonë të përbashket të të jetuarit nën terrorin e individëve pa ide. Nën terrorin e Salës dhe Edit, e jo nën alternativën e të majtës apo të djathtës. Të thellojmë diferencën mes nesh dhe atyre që të kuptohet qartë se kush është morali ynë, e kush është morali i tyre.

Emëruesi i përbashkët i ideatorëve të GAZETA-s, është e majta humaniste, e kjo jo prej prejardhjeve të familjeve tona, por për hir të zhvillimit intelektual që kemi marrë prej asaj sasie librash dhe ideve që kemi tërhequr prej tyre. Ne nuk jemi të majtë utopikë, ashtu sikurse nuk kritikojmë për hir të kritikës, por besojmë që duke qenë qartësisht kundër bëjmë të qartë se për çfarë jemi pro.

Duke qenë kundër betonizimit jo vetëm të Tiranës, por të të gjithë Shqipërisë, e kundër ndotjes së saj, sigurisht që jemi pro natyrës. Duke qenë kundra taksës së sheshtë, qartazi e kemi shprehur në më shumë se një rast që jemi pro taksës progresive. Jemi për të ulur diferencën mes të pasurve dhe të varfërve jo për të krijuar shoqërinë utopike të barazisë absolute, por për të krijuar shoqërinë që nuk e vetëprodhon krimin dhe mizerjen siç po bën qeveria shqiptare, duke e thelluar këtë diferencë. Jemi të majtë sepse besojmë që investimet e mëdha në arsim dhe në shëndetësi nuk e prishin tregun, por ekzekutojnë parimin themelor kushtetues që ka çdo shtet demokratik, të drejtën e shanseve të barabarta dhe garancinë e jetës të kujtdo anëtari të shoqërisë nëpërmjet shëndetësisë falas.

Jemi të majtë sepse besojmë që në bregdetin e Vlorës dhe të të gjithë jugut turizmi duhet të menaxhohet nga shqiptarët, e të stimulohen ato familje që kanë dhoma e restorante verore, kësisoj paraja do të mbetej në Shqiperi e zona do të zhvillohej. Gjithashtu besojmë që do të ishte shumë më mirë të kishim bregdet në jug se sa një pellg nafte, që nuk do të sillte asnjë përfitim përveç një prodhimi që do t’i shërbente multinacionaleve që shesin energjinë gjetiu duke shfrytëzuar shqiptaret e Shqipërinë.

Nuk besojmë tek zgjidhjet prej politike fast-food që jep Sala për fshatin duke ua marrë tokën, apo tek politikat prej shok-doctrine që propozon Veliaj për të hequr tre vjet taksat fshatit (të gjithë e dinë mirë që parcelat e fshatarit shqiptar janë aq të vogla sa as subvencionimi i naftës, as heqja e taksës nuk i vë në punë). E vetmja zgjidhje janë bashkimet e tokave në kooperativa të fshatarëve, e ndërmjetësimi i shtetit mes prodhuesve të bujqësisë dhe fabrikave apo bizneseve që përpunojnë e nxjerrin në treg do i nxjerrin ne treg.

Edhe kur jemi kundra, shpjegojmë gjërat për të cilat jemi pro, jemi kundra trajtimit të shqiptarit si idiot gjenetik, si qenie që nuk kupton. Për këtë arsye partitë duhet të jenë pragmatiste. Jemi kundra mendimit “fundja ne jemi popull i vogël më mirë të kolonizohemi”.

Ne besojmë që shqiptarët janë inteligjentë dhe mund të kuptojnë sa çdo etni tjetër. Ne jemi kundra totalitarizimit të kastave te mendimit për këtë arsye jemi pro pluralizmit të ideve dhe mendimeve.

Armët tona janë idetë që materializohen në gërma e kushdo mund t’i lexojë, t’i pranojë, t’i kritikojë apo apriori t’i refuzojë. Jemi për bashkimin në mbrojtje të diversitetit të mendimit për të thelluar sa më shumë diferencën mes nesh dhe atyre që mendimin dhe ndryshimin nuk e duan. Vetëm në këtë mënyrë populli mund të shohë qartë nën dritën e diellit se cili është morali ynë, e cili është morali i tyre.

Javë relaks

Javë relaks

Andi Kananaj

Kjo javë ka qënë nga më të qetat, që kam jetuar ndonjëhërë; sigurisht duke marrë për bazë vitet e demokracisë. Këtë javë për të qënë të qartë, nuk pati një 97. Nuk shpërtheu Gërdeci. Nuk u mbytën 20 vetë me një varkë, pas një feste. Nuk pati rrahje të opzitës në shësh. Nuk u privatizua armo për dy lekë. Arriti puna deri aty, sa tatimet shkuan dhe ti merrnin taksat e papaguara. Stres i ri ky i shtetit tonë, të papregatitur për kaq stabilitet stabil.

Krimi i organizuar nga ana e vet, e ka kapur situatën e përgjithshme dhe po përmbahet, besoj për aq kohë sa te liberalizohen të uruarat viza. Thuhet që mafjozët megjithse nuk kanë patur të domosdoshme liberalizimin e vizave(se aq lekë i kishin që ti blinin vetë) kanë qënë të parët në radhë për tu pajisur me dokumetin e ri me çip te koka. Keq e kemi patur në fakt, këto 7 ditë me krimin e pa-organizuar, i cili siç duket nuk e ka marrë seriozisht marrëveshjen e stabilizim asociimit. Kemi patur të lidhur me zinxhirë një nip e dy mbesa psh; që si të çmendur që ishin nuk përmbaheshin më me llastik apo me litarë normal. Shoqëria civile që në këto raste nuk e humb shansin që i japin “budallenjtë” ka shkruar disa projekte duke ndihmuar më shumë veten e vet me punësim sezonal.

Një zyrëtari të huaj, nga ata më të rëndësishmit ju kontrollua makina në kufi. Sigurisht me lejen e tij, u morrën në shqyrtim dokumenta dhe doli që ishte gjithçka në rregull. Sa mirë, që ky veprim tregoi që ne jemi shtet serioz. U desh kamera e klanit e paguar me dietat e ministrisë për të shkuar deri në kufi dhe për të kontrolluar dokumentat e diplomatit të huaj. Ai as që kaloi kufirin, po menjëherë pas kontrollit ja shtroi për drekë me ministrin Basha në Tiranë. E bukur do jetë sikur Basha ti jetë qarë që ndërkohë që ai është kaq serioz tek kontrolli ndaj vetvetes opozita kërkon ti marrë dhe imunitetin. Imagjino sa bukur sikur t’ia këtë parashtuar shqetësimin e mësipërm gjatë kthimit në rrugën Kukës-Durrës.

Kjo javë vërtetë që do të kujtohet si koha kur horoskopi bëri bashkë Ramën me Ngjelën për të përmbushur profecinë Maja. Poli i veriut do të zhvendosët tek Poli i jugut. E majta që do të bëhej e djathtë. E djathta që tenton të bëhet e majtë. Cikël i mbyllur. Të mendosh që e nisëm nga larg, ishim komunistë dhe u bëmë kapitalistë të vendosur, me aq patos sa vetëm Fordi dhe Sorosi mund të jenë; ja kemi mbyllur me fakte gojën çdo parashikuesi skeptik.

7 ditët që bënë kalimin ndodhën në qetësi dhe mirëkuptim të plotë. Ps në fakt kërcenoi me apokalips, por u tërhoq në Shkodër se shiu ishte më i fortë se demokracia. Vezët e prishura nuk kishin kujt t’ia hidhnin brenda pallatit të sportit, kështu që vendosën të dëgjojnë dhe një hërë fjalimin e qytetarit Paskal Milo; që nga ana e vet u kap ngushtë që skishte çfarë të thoshte ndaj u betua që sdo të futej në parlament asnjëhërë, ashtu si Gjinushi dhe Veliaj. Dhe NE, dhe NE, ........therriste turma që donte viza.

Kjo javë ishte për të lëpirë buzët. Stresi fillonte dhe mbaronte me lajme aksidentesh. Dy vajza u përplasën me makinë. Lajmi sado gjakpirës që të duket, ka të bëjë më shumë me pakujdesinë e tyre sesa me dhunim nga ndonjë sulm bandit. Ka dhe femra që i japin makinës. Kjo për perëndimin mund të dukët dhe si lajm, meqë kamerat i sollën për të parë me sytë e tyre kamikazin e parë nga Shqipëria e mesme.

Kaq javë e qetë ishte sa policia kishte filluar të futej në facebook për zbuluar keqbërësit. Terroristit në fjalë i kushtoi shtrenjtë “gariplliku” në blogun personal me karakter fetar. Kaq i pavërtëtë më duket lajmi sa mendoj të vetmin variant serioz të zbulimit. Duke kerkuar në youtube për këngën mbi Adelajdën e Big Bradhërit, një polic që po shkruante në tastjerë me një gisht zbuloi papritur rrezikun e madh te Jihadit, pranë Vogllës në Durrës.

Javë super relaks kjo ku një kriminel i quajtur Coli si heroi kryesor i filmit “Debatik” tregoi të gjithë shokët duke na mohuar çdo fantazi mbi heronjtë e humbur në filma. Coli me tregimin e tij vetëm sa konfrmoi mërzitjen e madhe që mbizotëroi këtë javë. Dajti që njihte Colin që nga ana e vet njihte Lul Berishën. Coli skishte paguar 200 mijë euro për të vrarë Lulin me dorën e Dajtit; po dhe po ti kish paguar ne të tre këta kriminelë i njihnim nga javët e tjera. Duket sikur Coli po tregon tek Deja Vu e Muç Nanos, dhe njëherë gjëra që i kemi dëgjuar deri në lodhje mendore.

Kjo javë s’pati lavdi, por këtu ishte truku i vërtetë.

Pasqyrë moj pasqyrë

Pasqyrë moj pasqyrë

Ardit Rada

Demokracia në Shqipëri i ngjet një fëmijë te sapoçuar në këmbë ku të gjithë mendojnë nëse do të bjerë apo do të vazhdojë të eci.

Në një vend si Shqipëria ku ende vlerësohet kanuni dhe nënvlerësohet ligji, ku vlerësohet udhëheqeëi dhe nuk vlerësohet institucioni dhe që ky i fundit nuk është produkt i ligjeve dhe i zbatimit të tyre por është produkt i njëshit , në një vend të tillë rreziku i deformimeve e shndërron demokracinë në pseudo-deemokraci . Thuhet se tek ne ka demokraci por a mund të flitet për demokraci të vërtetë kur në këto 20 vjet tranzicion, në krye të partive politike vazhdojnë të qendrojnë me kokëfortësi të njëjtat figura., përgjithësisht të diskredituara për paaftësi dhe implikimke në korrupsiom, të pamoralshëm dhe të korruptuar dhe me një servilizëm shëmbullor ndaj të huajve.

Por ka edhe me; A ka një vend të dytë në Europë që popullin e vet politikanet ta gënjejnë kaq hapur, siç thuhet ditën me diell, për vite të tëra dhe përsëri njerëzit të shkojnë të votojnë pa kërkuar llogari se përse këta zotërinj nuk i kanë mbajtur premtimet? Kjo klasë politike, sië ka qejf ta përsërisë kryetari i opozitës, përtej të majtës dhe të djathtës, e llogarit popullin si një kokë qerosi ku mund të shkruajë me laps kopjativ çfarë të dojë. Në një farë momenti mendova se kjo histori mori fund me zgjedhjet por nejse kjo është histori tjetër…

Në Shqipëri nuk ka pushtete të balancuara.

Kjo shpesh ka çuar dhe po çon në situata konfliktuale dhe paradoksale midis institucioneve kryesore të vendit, Pushtetin e vërtetë real e ka dhe e përdor maxhoranca parlamentare por brenda saj drejton “njëshi” që aktualisht është kryeministër i vendit.

Presidenti, Këshilli i Lartë i Drejtësisë, Prokuroria e Përgjithëshme dhe mediat formalisht janë të pavarura por realisht mbi to godet pushteti i maxhorancës parlamentare.falë këtij presioni, jemi dëshmitare të faktit që Prokuroria, ka zvarritur dhe po zvarrit një sërë procesesh tepër të rëndësishme duke përfshirë dhe dosjen e tragjëdisë së Gërdecit,.

Të dyja partitë kryesore në mënyrë arbitrare ndryshuan Kushtetutën për formulën e zgjedhjes së Presidentit duke e bërë të panevojshëm konsensusin. Po kështu ndryshuan ligjin dhe Kodin Zgjedhor. Pra për këto dy forca politike votimi popullor dhe si rrjedhojë vota direkte nuk ka as një vlerë. Por.në çdo vend me traditë demokratike ky do të quhej as më pak dhe as më shumë veçse një puç tipik institucional antikushtetues.

Si pasojë e këtij veprimi u ndryshua ligji dhe kodi zgjedhor nëpërmjet të cilit sistemi proporcional zonal u kalua në përpilimin e listave të mbyllura ku krerët e partive jo sipas një sistemi vlerash por sipas kriterit të njohjes dhe besnikërisë, të caktojnë kandidaturat në listat elektorale. E dini ku të shpie e tëra kjo? Natyrisht në një parlament të okupuar nga klientelizmi, nepotizmi, lakalizmi dhe më gjërë.

Në Shqipëri ka një sistem të çorganizuar ekonomiko shoqëror që tek e fundit pengon dhe zvarrit tranzicionin. Jemi vendi i vetëm në lindje që ende përjetojmë tunelin pa fund të tranzicionit. Baza ekonomike e këtij tranzicioni është ende bashkëjetesa e dy sektorëve; atij publik të trashëguar nga sistemi socialist dhe atij privat të rilindur në kushtet e ndryshimeve social-politike. Edhe pas njëzet vjetëve nuk është mbyllur tërësisht privatizimi i shumë sektorëve prioritarë si ato energjitikë të minierave, pyjeve, peshkimit etj. Kjo ka çuar në shpërdorime dhe përvetësime të jashtëligjëshme duke ushqyer një korrupsion në një nivel mjaft të lartë. Por në aspektin politiko-social kemi një tablo groteske. Nga njëra anë kemi të “djathtë” që vuajnë nga papunësia masive dhe kronike që kërkojnë çdo ditë-front pune, kurse nga ana tjetër kemi “të majtë” që zotërojnë dhe kontrollojnë biznese të fuqishme. Ose sië quhet ndyshe “e majta luksoze” me në krye Partinë Socialiste.

Fushatat elektorale ku krerët parapëlqejnë të përplasin brirët

Ne sot jetojmë e shikojme nje loje bajate midis politikaneve kryesorë me akuza të ndërsjellta midis tyre . Berisha (alekum selam) përshembull kur ishte në opozitë akuzonte krerët socialistë me gjithëfarë epitetesh deri në mamuthë të babëzitu. Po ashtu betohej se kur do të vinte në pushtet do të kërkonte penalizimin e tyre. Por tek e fundit të gjitha akuzat u harruan. Sot të njëjta akuza bën opozita.

Ka madje një praktikë qesharake nga të dyja partitë në fjalë. Kështu pas njëzetë vjetëve fajtorin e dështimeve të tyre kërkojnë ta gjejnë tek sistemi punist dhe Enver Hoxha. Po pse Enver Hoxha e ka fajin kur kryeministri i vendit në mëngjes në pushtet deklaron ndërtimin e centralit bërthamor apo TEC-it të Vlorës ndërsa në një darkë opozitare e mohon?! Nuk mund të justifikohen dështimet me akuza të rrëme.

Shikoni se ç’ ndodh, niveli i jetesës në mënyrë drastike ka rënë kurse pushtetarët e sotëm me kokëfortësi duan të na bindin se luksi dhe niveli i tyre i jetesës është nivel i tërë popullit. Mirëpo siç thotë një filozof i njohur, ndyshe mendojnë në pallate dhe ndryshe në kasolle. S’dihet o Zot se ç’dimër vjen mbrapa. Tani përpara janë zgjedhjet lokale. Domethënë 2 vjet përpara e mos e dhëntë All’ahu më pare, do na duhet të shikojmë që specia e politikanëve aktualë, është sulur si tufa e karkaleceve mbi fushën e grurit .

Por ky popull ynë me sa duket e ka të dobët memorien historike. Shqiptarët ende nuk votojnë për alternativat ekonomike dhe politike që ata besojnë por për bajraktarë, kryetarë apo liderët e partive politike. Ndoshta shqiptarët e dinë që i gënjejnë por mbase u pëlqen që edhe ti genjëjnë. Në këtë fushatë plotë zhurme ku harxhohen si asnjëherë miliona euro nga të dyja partitë kryesore , askush nuk flet për programe që synohen të realizohen. Maxhoranca aktuale nuk raporton për arritjet dhe dështimet e saj. Po ashtu opozita e majtë kurrë nuk ka shpalosur një program konkret për atë që synon nëse do të vijë në pushtet. Njëkohësisht opozita nuk e ngre zërin si dhe sa duhet kundër korrupsionit ndoshta edhe për arsye të konfliktit të interesave të disa krerëve të saj

Sa e do orën zoti Mbret ?

Një tipar tjetër i këtyre zgjedhjeve ështëe dhe përpunimi i opinionit nëpërmjet testimeve. Këto teste janë tepër subjektive të një anëshme dhe për rrjedhojë japin një tablo të deformuar. Vlen të përmendet rasti i i fundit skandaloz i testimit të zgjedhjeve prej një OJF-je shqiptare prej të cilës u distancua madje dhe vetë ambasadori i SHBA. Testet kanë qënë pothuajse të tëra të porositura nga partitë pretendente dmth nga njëshat. Si rrjedhojë testet kishin mospërputhje ekstreme midis tyre .Por ana më qesharake e përfundimit të testimeve janë njerëzit e thjështë. Ato nuk e ditkan se falë këaj qeverisjeje “të suksesëshme” njerëzit jetokan më mirë se më parë , qenkan më të punësuar se më parë ,janë më të lumtur dhe vendi ynë jo vetëm nuk njeh pasojat e krizës botërore.por anasjelltas; ka ngritje ekonomike dhe prosperitet. Realiteti në të gjitha drejtimet reflekton në sens të kundërt. Kësisoj është rritur papunësia. Janë rritur çmimet e sendeve të konsumit, është zhvlersuar pothuajse në mënyrë të vazhdueshme vendase etj. Rritja e pagave dhe pensioneve nuk mbulon rritjen e çmimeve, shërbimeve dhe taksave. Për më tepër tek ne nuk ekziston edhe pas njezët vjetëve treguesi i minimumit jetik dhe sistemi i indeksimit të pagave dhe çmimeve. Por ajo që është më e trishtueshme në tërë këtë maskaradë është se ata që duhet të kërkojnë llogari. Pra njerëzit e thjeshtë o vetëm çajnë duart duke duartrokitur gënjeshtrat e përsëritura të zotërinjëve politikanë të korruptuar familjarisht por bëjnë edhe propogandë agresive në favor të tyre apo tonin. Vetëm në Shqipëri ndodh që njerëzit e thjështë të venë në mitingje dhe të dëgjojnë të ngazëllyer ata që ndezën Gërdecin..

Ç’është demokracia moderne?

Një kopaçe në duart e popullit për të rrahur vetë popullin. Kaq! Më shumë s’kam ç’ju them...